تبلیغات


هر روز صدها مطالب خواندنی و سرگرمی و خبری از سراسر اینترنت فقط در بروفان

بیژن ترقی و ترانه‌هایی که ماندگار شدند

برترین ها: بیژن ترقی در دوازدهم اسفند ماه سال ۱۳۰۸ در تهران، در خانواده‌ای اهل کتاب زاده شد. پدر بِزرگش از اولین ناشران زمان ناصرالدین شاه بوده و پدرش محمد علی ترقی نیز به راه پدر رفت، "انتشارات خیام" را بنیاد کرد و کتاب‌های ارزنده بسیار انتشار داد. کتابفروشی خیام را پس از مرگ پدر، بیژن و برادرش شاهرخ اداره می‌کردند.

بیژن ترقی؛ از نشر کتاب تا ترانه‌سرایی
موسیقی ایران

بیژن تحصیلات مقدماتی را در دبیرستان "اقدسیه" به پایان برد و پس از آن جذب فضای کتابخانه‌ای شد. از نوجوانی به مطالعه "فرهنگ‌ها و لغت نامه‌ها" پرداخت و در کتابخانه پدر که مرکز تجمع شاعران بوده با کسانی چون شهریار، امیری فیروزکوهی و احمد گلچین معانی آشنا شد و زیر تاثیر و با تشویق آنان وارد خطه شاعری شد و کار خود را با سرودن "غزل و مثنوی" آغاز کرد.

در سال ۱۳۳۱، پس از چند سال مطالعه، برای نخستین بار پا جای پای پدر گذاشت و دیوان کامل "صائب تبریِزی" را انتشار داد. کمابیش از همان آغاز کار شاعری، گرایش به سبک "هندی" پیدا کرد و پس از صائب، به سراغ "کلیم کاشانی" رفت و دیوان او را نیز به بازار فرستاد.

گمان می‌کنیم آشنا شدن بیژن در سال ۱۳۳۶ با "پرویز یاحقی"، او را به سوی ترانه کشانده باشد. همکاری او با یاحقی چند ترانه به یاد ماندنی به بار آورده است: "می زده"، "برگ خزان" و "افسانه محبت" و...

بیژن ترقی؛ از نشر کتاب تا ترانه‌سرایی
بیژن در سال ۱۳۳۷ به درخواست علی تجویدی، در ساخت و پرداخت "آتش کاروان" با او همکاری کرد.

ترقی در سال‌های بعد نیز سرودن شعر و ترانه را همپای کار چاپ و نشر ادامه داده و کتاب‌های قدیمی چندی را چاپ- یا بازچاپ- کرد. مثل دیوان مجمر اصفهانی، فرهنگ مترادفات زبان فارسی تالیف محمد پادشاه و دیوان حزین لاهیجی.

سال ۱۳۵۰ نوبت به چاپ مجموعه اشعار خود او رسید که با عنوان "سرود برگریزان" انتشار یافته است. ترقی خود می گفت که به صورت رسمی از سال ۱۳۵۵ به کار ترانه‌سرایی برای رادیو اشتغال داشت و تا پایان زندگی، نزدیک به سیصد متن ترانه بر روی آهنگ‌های نام‌آوران موسیقی از روح‌الله خالقی تا پرویز یاحقی نهاد و بیشتر آن‌ها در برنامه معتبر "گلها" پخش شده است.

تجربه‌های نو

ترانه‌ سرایان در دو دهه سی و چهل همپای نوآوری‌های آهنگ نویسان، دست به ابتکاراتی زدند که محتوای ترانه‌ها را دگرگون می‌ساخت.

او و همتایانش، معینی کرمانشاهی و نواب صفا، اگر هم زیاد دنبال زبان محاوره نرفتند ولی زبان خود را حتی‌المقدور به آن نزدیک کردند. برای مثال می‌توان از "تکدرخت" کار نواب صفا، "راز خلقت" از معینی کرمانشاهی، "اشک من هویدا شد" از بیژن ترقی و "گل بی‌گلدون" از "تورج نگهبان"، نام برد، که البته او این کار را بیشتر در حوزه موسیقی پاپ می‌کرد.

بهترین‌ها

از زبان که بگذریم محتوای ترانه‌ها نیز چیز دیگری شد. دو ابتکار پدید آورنده دگرگونی می‌شد. ترسیم خط داستانی و تصویر پردازی‌های طبیعی. هر دو ابتکار شاید از شعر نو، که در سال‌های بالیدن و شکفتن خود می‌زیست، به قلمرو ترانه نفوذ کرده باشد.

به عنوان نمونه ترانه‌های روایی، می‌شود از "سرو و بید" و "طاووس" از معینی، تکدرخت از نواب صفا و آتش کاروان و برگ خزان از ترقی یاد کرد. این ترانه‌ها در عین حال از غنای تصویری تاثیرگذاری برخوردارند. در واقع این گونه قصه‌های کوتاه تصویری، ترانه سنتی را از ورطه ملالی که در آن غلتیده بود، بر کشید و اعتبار تازه‌ای به آن بخشید.

بیژن ترقی؛ از نشر کتاب تا ترانه‌سرایی
آتش کاروان را بیژن ترقی در سی سالگی سرود، یعنی پنجاه سال پیش، ولی تا امروز ذره‌ای از جاذبه آن کاسته نشده است.

نمی‌توان از بیژن ترقی گفت و یادی از یار دیرین او در میان نیاورد. با آن که بیژن با بسیاری از نام‌آوران ترانه سازی سنتی کار کرده بود. ولی با تکیه بر همکاری پرویز یاحقی بود که استوارتر در راه ترانه‌سرایی گام می‌زد.

شاید یک سوم از مجموعه سیصد ترانه‌ای که سروده است با آهنگ‌های یاحقی پیوند خورده باشد. در میان این ترانه‌ها به ویژه باید از سه ترانه افسانه محبت، برگ خزان و می‌زده یاد کرد که کوشش‌های مجدانه یاحقی را نیز برای نوآوری و عرضه کاری متفاوت، نشانه می‌زند.

یاحقی در این سه ترانه که می‌توان مجموعه آن‌ها را با توجه به شباهت و یکسانی‌هایی که دارند، "سه گانه" یاحقی - ترقی نامید، همان قدر به شعر امکان جلوه‌گری می‌دهد که به آهنگ.

کار را با یک مقدمه ارکسترال نسبتا بلند آغاز می‌کند. با سازآرایی‌های مناسب خط ملودی‌ها را برجسته‌تر می‌سازد و آن‌ها را در قالب‌های ضربی سازگاری می‌نشاند. سازآرایی های او با تصویر سازی‌های بیژن ترقی نیز هماهنگی پیدا می‌کند.

بیژن ترقی؛ از نشر کتاب تا ترانه‌سرایی
بیژن ترقی اگر به جای سیصد ترانه، همین آتش کاروان (تجویدی) و "سه گانه یاحقی" را سروده بود، ماندگاری خود را تضمین کرده بود.

دو کتاب از بیژن ترقی به نام "آتش کاروان" و "پشت دیوارهای خاطره" برجا مانده است.

در کتاب اول علاوه بر متن شعرها و ترانه‌ها، نظرات برخی از دست اندر کاران شعر و موسیقی نیز گردآوری شده است. و کتاب دوم حاوی نوشته‌ها و خاطرات هنری اوست.

منبع: BBC

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات لینکی

جدیدترین اخبار

  • آیا همه انواع مارگارین گیاهی هستند؟

    مارگارین یکی از جایگزین های کره حیوانی است که معمولا از ترکیب آب و روغن های گیاهی همچون روغن سویا، ذرت، نخل خرما، کانولا یا روغن زیتون به دست می...

  • طرز تهیه لیمو عمانی خشک صنعتی و خانگی

    لیمو عمانی یا همان لیمو ترش شیشه یا به عبارت دیگر تغن میوه‌ای خشک شده است که بویی اعجاب انگیز دارد. لیمو عمانی جزو چاشنی‌های معروف غذاهای...

  • اسکراب قهوه برای درمان سلولیت

    سلولیت یا چاقی موضعی در واقع به تجمع چربی زیر پوست همه ی قسمت های بدن به ویژه ران ها و باسن (چون بافت چربی بیشتری دارند) گفته می شود. با تجمع...

  • فواید ماسک آرد نخودچی برای پوست صورت و مو

    بهترین فایده آرد نخودچی این است که برای انواع پوست‌ها قابل استفاده است. اما مطمئن شوید که شما از آرد نخودچی تازه استفاده می‌کنید. بنابراین با...

  • خواص دارویی دمنوش رازیانه و طرز تهیه آن

    دمنوش رازیانه یکی از بهترین نوشیدنی های گیاهی برای سم زدایی و پاک سازی بدن و درمان بیماری های گوارشی محسوب می شود. در ادامه همراه  باشید تا با...

  • منابع مهم پروتئین گیاهی جایگزین گوشت کدامند؟

    بسیاری از کارشناسان معتقدند که رژیم گیاهخواری و همچنین رژیم وگن، اگر به خوبی رعایت شود همه ی مواد مغذی مورد نیاز بدن را تامین می کند. گفته شده که...

  • صبحانه گیاهی وگن مناسب برای گیاهخواران

    میوه ها، آب میوه های تازه و طبیعی، اسموتی ها و شیر های گیاهی از بهترین نمونه های صبحانه برای گیاهخواران و خام گیاهخواران محسوب می شوند. در ادامه...

  • فواید دارویی و درمانی کاهو قرمز برای بدن

    کاهو قرمز از انواع کاهوی رومی و یکی از پرمصرف ترین سبزیجات سالادی جهان است که به رنگ قرمز یا بنفش دیده می شود. در ادامه همراه  باشید تا با...

  • کدو حلوایی چه خواصی دارد؟

    کدو حلوایی طعم شیرینی دارد و می‌توانید خوراکی‌های متنوعی با آن درست کنید. سوپ کدو حلوایی، پوره‌ی کدو حلوایی، خورشت کدو حلوایی، کیک و انواع شیرینی...

  • فواید و مضرات توفو

    توفو ماده‌ٔ غذایی است که با شیر سویای غلیظ‌شده تهیه می‌شود. شیر غلیظ‌شده را تحت فشار به شکل قطعات محکم و سفیدرنگی در می‌آورند که فرایندی شبیه به...

  • گندم سیاه و فواید آن برای سلامت بدن

    گندم سیاه، برخلاف نامش، ربطی به گندم ندارد، بنابراین حاوی گلوتننیست. گندم سیاه فراوری‌ شده و به شکل دانه، آرد، نودل یا دمنوش در دسترس مردم قرار...

  • بیماری دلیریوم چیست؟

    دلیریوم عبارت است از یک وضعیت ناگهانی از گیجی (پریشانی) شدید و تغییرات سریع در مغز که بعضی اوقات با توهم و فعالیت بدنی بیش از حد همراه است و بیمار...

  • رابطهٔ میان رژیم غذایی پر از چربی و افسردگی چیست؟

    تحقیقات نشان می‌دهند که رابطهٔ مستقیمی میان رژیم غذایی سرشار از چربی و افسردگی وجود دارد. در یک تحقیق به شیوهٔ دقیق اثرگذاری رژیم پر از چربی بر...

  • آماده سازی بدن برای بارداری

    در صورتی ‌که برای بارداری برنامه‌ ریزی می‌ کنید، قبل از گرفتن نتیجه مثبت از آزمایش بارداری در روش زندگی خود تغییراتی ایجاد کنید و با جایگزین کردن...

  • خواص روغن اسطوخودوس برای مو چیست؟

    وغن اسطوخودوس برای مو، تسکین درد، بهبود میگرن، تمیز و تازه کردن هوا و… کاربرد دارد. استفاده از روغن اسطوخودوس موجب زیبایی مو و سلامت آن می‌شود....

  • نکاتی درمورد مراقبت از اطراف چشم

    مشکلاتی که معمولا در پوست اطراف چشم مشاهده می‌شود، عبارت‌اند از: سیاهی دور چشم خطوط و چروک ریز پف زیر چشم چه بخواهید و چه نخواهید،...

  • راهنمای بهترین انتخاب و خرید ساعت مچی زنانه و مردانه

    چگونه بهترین ساعت مچی مناسب انتخاب کنیم ؟ شاید اگر در جمع دوستان یا همکاران خود، درباره هماهنگ کردن ساعت با لباستان صحبت کنید، متوجه نگاه...

  • انواع ماسک های طبیعی عالی برای مو

    اگرچه ممکن است با موهایی فوق‌العاده و بی‌عیب به دنیا نیامده‌ باشیم، اما می‌توانیم با استفاده از ماسک موی مناسب، موهایی سالم و خوش‌حالت داشته...

  • علت خارش سر و نحوه درمان آن چیست؟

    اغلب تصور می‌کنیم علت خارش سر، مشکل شایع شوره‌ی سر است، اما بیماری‌های زیادی می‌توانند باعث خشکی و خارش پوست سر شوند، مانند عفونت قارچی و یا حتی...

  • معرفی داروهای مختلف برای درمان جوش سر

    جوش‌های سر، درست به اندازه‌ی جوش‌های صورت یا پشت دردناک و خارش‌دار هستند اما درمان آنها سخت‌تر است، چون توسط موها پوشانده می‌شوند. تنها مزیت آنها...

  • ارزش غذایی بادام زمینی و خواصی آن

    نام علمی این گیاه Arachis hypogea است که با نام‌های پسته‌‌شامی، بادام‌ خاکی یا بادام‌ کوهی نیز شناخته می‌شود. بادام زمینی را باید از گیاهان...

  • حقایق تغذیه‌ای و خواص بامیه

    بامیه گیاهی گل‌دار از تیره‌ی پنیرکیان است که فواید بسیاری برای سلامتیدارد. بامیه گیاهی با ساقه‌ی راست و پوشیده از موست. گیاه بامیه بویی شبیه‌به...

  • فواید نمک دریایی برای سلامتی چیست؟

    نمک دریایی که به آن نمک خلیج هم گفته می‌شود، طی روندی از تبخیر آبِ شور به‌دست می‌آید. رنگ نمک دریا نسبت به نمک تصفیه‌شده تیره‌تر است و علت آن جذب...

داغ ترین اخبار