تبلیغات


هر روز صدها مطالب خواندنی و سرگرمی و خبری از سراسر اینترنت فقط در بروفان

تقی مدرسی که بود و برای ادبیات ایران چه کرد؟

خبرگزاری ایسنا: تقی مدرسی را جزو نویسندگان پیش‌رو ایرانی می‌دانند و اگرچه برخی از بی‌اعتنایی نویسندگان روشنفکر به جنگ حرف می‌زنند، او جزو نویسندگانی است که جنگ را دست‌مایه نوشتن رمان قرار داده است، اگرچه از دریچه نگاه خود.

تقی مدرسی که بود؟

 تقی مدرسی 17 مهرماه 1311 در تهران و در خانواده‌ای روحانی به دنیا آمد. او نخستین کتابش را با عنوان «دائم‌الخمر» در سن 13 سالگی نوشت. یک سال بعد هم رمان «سایه‌های وجود» را نوشت؛ اثری که هرگز منتشر نشد.

مدرسی در سال 1332 تحصیلات خود را در رشته پزشکی ادامه داد و از سال 1336 به عنوان سردبیر مجله ادبی «صدف» فعالیت مطبوعاتی‌اش را آغاز کرد. در سال 1338 با پژوهشی درباره مراسم «زار» (پایان‌نامه) از دانشکده پزشکی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و به ایالات متحده آمریکا رفت. دو سال بعد به عنوان رزیدنتی در رشته روان‌پزشکی دانشکده پزشکی دانشگاه دوک دست یافت.

سال 1343 نیز در رشته روان‌پزشکی نوزادان و کودکان با درجه ممتاز از دانشگاه مک‌گیل (مونترال) فارغ‌التحصیل شد. او در سال ۱۳۴۳ با آن تیلر، رمان‌نویس آمریکایی، ازدواج کرد.

آثار این نویسنده عبارت‌اند از: «یکلیا و تنهایی او»، «شریفجان شریفجان»، «کتاب آدم‌های غایب» و «آداب زیارت».

تقی مدرسی که بود؟

محمدعلی سپانلو درباره تقی مدرسی می‌نویسد: «روند داستان‌نویسی تقی مدرسی شامل دو دوره متفاوت است و مهاجرت تقی مدرسی نیز معیار و مرز جداکننده این دو دوره از یکدیگر است.

تقی مدرسی به سال ۱۳۳۴ اولین اثر خود را منتشر می‌کند، رمانی با عنوان «یکلیا و تنهایی او» که با نوعی نگاه اسطوره‌وار و برداشتی از داستان‌های عهد عتیق، زبانی توصیفی، محکم و زیبا و نیز روایتی منظم و منسجم نوشته شده است. نویسنده در همان ابتدای نویسندگی‌اش با یک نقطه اوج مواجه می‌شود؛ نقطه اوجی که نه تنها نام او را در ادبیات سال‌های دهه سی بلکه در کل تاریخ صدساله داستان‌نویسی ایران تا به امروز تثبیت می‌کند.

تقی مدرسی که بود؟

این کتاب او کلیتی جهان – انسان‌شناختی را فارغ از هرگونه نگاه جامعه‌شناختی در قالب موضوعی بر مبنای اسطوره‌های کتاب مقدس (عهد عتیق) روایت می‌کند، آن هم در سال‌هایی که جامعه ایران همواره در حال تغییر و تحول بوده و می‌توانسته موضوع‌ها و مضمون‌های متعدد و متنوعی را به هنرمند و روشنفکر زمانه‌اش پیشنهاد کند.

با همه این احوال، تقی مدرسی به دور از تمام این اتفاق‌ها و جدال‌ها «یکلیا و تنهایی او» را می‌نویسد که از نظر موضوع محتوا و فرم با آن همه فراز و فرود در جامعه دهه سی نشان‌دهنده جسارت تقی مدرسی است، همان جسارتی که بورخس هم در آثارش از خود نشان می‌دهد. دوران اول نویسندگی تقی مدرسی در همین رمان «یکلیا و تنهایی او» است.

در نهایت پس از این‌که تقی مدرسی «یکلیا و تنهایی او» را می‌نویسد به آمریکا می‌رود؛ بنابراین تقی مدرسی یک نویسنده مهاجر است، پس مسلماً با فضای فرهنگی سیاسی و اجتماعی آن سال‌ها آشنایی دارد و همین آشنایی و ذهنیت اوست که قلم مدرسی را در آفرینش باقی آثارش در دوران مهاجرت و اقامت او در آمریکا با خود درگیر می‌کند. یعنی دقیقاً مسیری متفاوت با آن‌چه در آفرینش «یکلیا و تنهایی او» در پیش گرفته بود.

با توجه به این نکته آیا باید تقی مدرسی را یک نویسنده نوستالژیک به حساب بیاوریم و یا این که بگوییم او هم گرفتار غم غربت شده است؟

به هر حال هر سه اثر او «شریفجان شریفجان»، «کتاب آدم‌های غایب» و «آداب زیارت» پیوند نمایان‌تری را با جامعه برقرار می‌کنند.

تقی مدرسی که بود؟

تقی مدرسی هم در فرم و هم در محتوای هر سه این آثار به کلی با رمان «یکلیا و تنهایی او» فاصله می‌گیرد و ادبیات دیگری را تجربه می‌کند. زبان، شیوه روایی، معماری و نظام متن‌ها و نیز موضوع و محتوای داستان‌ها همگی در تقابل با اثر اول نویسنده حرف دیگری را می‌زنند. لذا مدرسی وارد مرحله دوم نویسندگی خود می‌شود.»

اما رمان «آداب زیارت» تقی مدرسی درباره جنگ است و در این رمان جنگ به شکل محوری و مرکزی نمود نیافته است.

تقی مدرسی که بود؟

محمد حنیف درباره «آداب زیارت» می‌نویسد: ««آداب زیارت» گرچه در قالب داستانی واقع‌گرایانه پرداخت شده است، اما با نگرشی به تاریخ گذشته ایران و جنگ‌های ایران و یونان و لشکرکشی‌های عظیم دریایی و همین‌طور با اشاره‌های گاه و بی‌گاه به مانویت، به یک رمان سمبولیک نزدیک می‌شود.

هادی بشارت، درست در لحظاتی که از وضع موجود خسته می‌شود، به گذشته‌های خود پناه می‌برد و هنگامی که ضعف و ناتوانی وطن را در مقابله با مشکلات کوچک داخلی می‌نمایاند، جنگ‌های بزرگ ایران و هخامنشی را با یونانی‌ها به یاد می‌آورد.

«آداب زیارت» رمان شخصیت است و کم‌تر از حادثه و بحران سود می‌جوید. با این حال، جز هادی بشارت و نیلی، بقیه شخصیت‌ها کم‌رنگ هستند و خود را نشان نمی‌دهند. بی‌اطلاعی نویسنده و در نتیجه اشتباه وی از کارکرد نهادهای دینی در ایران نیز از دیگر عیوب رمان به شمار می‌رود.

به عنوان مثال، هادی بشارت در بخشی از داستان فریاد می‌کشد: «مرا ببرید به مسجد، می‌خواهم حاکم شرع را ببینم.» در حالی که هر آدمی چون هادی بشارت که عمرش را در کتابخانه خصوصی خود گذرانده و فقط اخبار رادیو را شنیده است باید بداند که مسجد، محل کار حاکم شرع نیست.

غیرقابل کنترل بودن نیلی و توانایی ورودش به مکان‌های مورد نظر هم از دیگر عیوبی است که داستان را از حقیقت‌مانندی دور می‌کند. معلوم نیست چگونه نیلی می‌تواند از درهای قفل‌شده بگذرد و معلوم نمی‌شود چگونه غیبت طبیعی او می‌تواند باعث دلهره و اضطراب برادرش احمد بیات شود.»

پی‌نوشت: مطالب نقل‌شده از کتاب‌های «نویسندگان پیشرو ایران» نوشته محمدعلی سپانلو و «جنگ از سه دیدگاه» (نقد و بررسی 20 رمان و داستان جنگ) نوشته محمد حنیف هستند.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات لینکی

جدیدترین اخبار

  • خشم چه تاثیری بر روی سلامتی دارد؟

    پژوهشی که به تازگی در دانشگاه آیوا انجام شده به ما می‌گوید که عواطف منفی مانند خشم چطور می‌توانند خطر مرگ زودهنگام را بالا ببرند. در این پژوهش به...

  • کنترل عصبانیت هنگام رانندگی

    افسران پلیس، روان‌پزشکان، کارشناسان بیمه و حتی رانندگان کارکشته بارها و بارها به این نکته اشاره کرده‌اند که وقتی عصبانی هستید هرگز پشت فرمان قرار...

  • تأثیر گرما بر خلق و خو چگونه است؟

    خیلی‌ها معتقدند وقتی که هوا گرم می‌شود، اعصاب‌شان به‌هم می‌ریزد و زودتر از کوره درمی‌روند. اما تأثیر گرما بر خلق و خو چگونه است؟ آیا واقعا گرمای...

  • نکته‌هایی برای تشخیص سردرد و میگرن از یکدیگر

    سردرد دردی آزاردهنده در ناحیه‌ی سر است که به آن فشار وارد می‌کند. این درد ممکن است خفیف یا شدید باشد و معمولا در هر دو سمت سر احساس می‌شود....

  • خواص تخم شربتی برای سلامتی

    تخم شربتی، نام دانه ریحان و گیاهی یک‌ساله است. این گیاه ریحان، بومی هندوستان است. به آن ریحان شیرین نیز می‌گویند اما با ریحان مقدس یا تولسی متفاوت...

  • همه چیز درباره دندان عقل

    ابنای اولیهٔ بشر که بر روی این کرهٔ خاکی زندگی می‌کردند، از لحاظ خوراک مصرفی بسیار متفاوت از انسان امروزی بودند. خوراک اصلی آن‌ها شامل گوشت خام،...

  • زنیان چه خواصی دارد؟

    گیاه زنیان هم مانند رازیانه، بادیان رومی، شِوید و زیرهبه یک خانواده تعلق دارد. شکل: بیضی و مضرس (دندانه‌دار)؛ اندازه: بسیار کوچک؛ رنگ: بین...

  • چه کارهایی باعث کاهش استرس می شود؟

    دنیای مدرن شاید از بسیاری لحاظ آسان‌تر شده باشد اما آنچه را پرورش‌مان می‌داد از دست داده‌ایم با آنچه مغز و بدنمان نیاز داشت قطع‌ رابطه کرده‌ایم و...

  • علائم سردردهای هورمونی و روش های درمان آن

    سردردها به‌ویژه انواعی از آن مانند میگرن با استروژن هورمون زنانه ارتباط دارند. استروژن موادی شیمیایی در مغز را کنترل می‌کند که روی حس درد...

  • اعتیاد به اینترنت چه نشانه هایی دارد؟

    اعتیاد به اینترنت، اعتیادی رفتاری است که در آن، فرد به استفاده از اینترنت یا سایر دستگاه‌های آنلاین وابسته می‌شود تا از این طریق با استرس‌های...

  • خواص بادیان چیست؟

    این گیاه‌ گل‌دهنده، با نام علمی «Pimpinella anisum» مشهور است. میوه‌ی این گیاه را دانه‌ی بادیان می‌نامند؛ چون ظاهری شبیه به دانه‌های ریز دارد و...

  • دانه چیا چه خواصی دارد؟

    چیا از خانوادهٔ نعناعیان و بومی کشور مکزیک است. چیا مانند غلات کامل مصرف می‌شود، اما درواقع شبه‌غله است. یعنی این دانه‌های سرشار از کربوهیدرات در...

  • عادت های بدی که باید از برنامه روزانه حذف شوند

    وقتی سخن از بهره‌وری پیش می‌آید، چیزهای به ظاهر جزئی، می‌توانند تفاوت زیادی ایجاد کنند. با دقت بیشتر، متوجه می‌شویم که عادت‌هایی که ظاهرا بی‌اهمیت...

  • راهکارهایی برای افزایش کارایی

    اکثر ما هفته‌ای ۴۰، ۵۰ یا حتی ۶۰ ساعت سر کار هستیم، اما اگر بخواهند ساعت کار مفید و مؤثرمان را حساب کنند معلوم نیست چند ساعتش را باید به خاطر...

  • علایم ،علل و درمان آرتروز گردن

    ستون فقرات هم با افزایش سن دچار کهولت می شود گردن درد یکی از دردهای متداول مردم شده است. عوامل زیادی باعث درد گردن میشوند از جمله...

  • آشنایی با برنامه روزانه انسانهای موفق

    با اندکی دقت در برنامه روزانه انسانهای موفق متوجه خواهید شد سبک زندگی این افراد به طریقی است که علی‌رغم مشغله‌های فراوان موجب تقویت بهره‌وری‌...

  • چطور می‌توانید یک برنامه ریزی روزانه‌ کارآمد داشته باشید؟

    با برنامه ریزی، مدیریت و کنترل کارها آسان‌تر می‌شود، می‌توانید میان اهداف کوتاه‌مدت و بلند‌مدت تعادل برقرار و کارها را بر اساس اهمیتی که برای‌تان...

  • روش های خانگی درمان معده درد

    معده درد آنقدر متداول است که همه زمانی آن را تجربه کرده‌اند و دلایل فراوانی می‌تواند داشته باشد. بیشتر این دلایل جدی نیستند و علائم آن فورا برطرف...

  • راهکارهایی برای کاهش خطر سکته قلبی و مغزی

    دانستن این که چه کسی به بیماری قلبی یا سکته مغزی دجار می شود غیر ممکن است. ما می دانیم که عده ای از ما با خطر بیش تری در مقایسه با دیگران رو به رو...

  • زنجبیل چه خواصی دارد؟

    کمک به کاهش وزن و داشتن پوستی زیبا تنها خواص زنجبیل نیستند، با ما همراه باشید تا با خواص‌ زنجبیل، این گیاه حیرت‌انگیز، آشنا شوید و بهترین نتایج را...

  • خواص سرکه سیب

    “ سرکه سیب” یک ماده عجیب و شگفت انگیز است که علاوه بر درمان بیماری ها و زیبایی پوست و مو ، یک تمیز کننده قوی و همچنین مفید برای حیوانات نیز می...

  • آشنایی با خواص پاپریکا

    پاپریکا سه برابر نیاز روزانه بدن حاوی ویتامین C می باشند ادویه پاپریکا که یک ادویه مجارستانی است به عنوان طعم دهنده در غذاها...

  • درمان‌های خانگی برای جلوگیری از ریزش مو

    هم زنان و هم مردان، ریزش مو را تجربه می‌کنند. با اینکه ژن‌ها در این مورد، نقش حیاتی دارند، اما دلایل دیگری نیز برای ریزش مو وجود دارند، از جمله،...

داغ ترین اخبار

  • خشم چه تاثیری بر روی سلامتی دارد؟

    پژوهشی که به تازگی در دانشگاه آیوا انجام شده به ما می‌گوید که عواطف منفی مانند خشم چطور می‌توانند خطر مرگ زودهنگام را بالا ببرند. در این پژوهش به...

  • نکته‌هایی برای تشخیص سردرد و میگرن از یکدیگر

    سردرد دردی آزاردهنده در ناحیه‌ی سر است که به آن فشار وارد می‌کند. این درد ممکن است خفیف یا شدید باشد و معمولا در هر دو سمت سر احساس می‌شود....

  • تأثیر گرما بر خلق و خو چگونه است؟

    خیلی‌ها معتقدند وقتی که هوا گرم می‌شود، اعصاب‌شان به‌هم می‌ریزد و زودتر از کوره درمی‌روند. اما تأثیر گرما بر خلق و خو چگونه است؟ آیا واقعا گرمای...

  • کنترل عصبانیت هنگام رانندگی

    افسران پلیس، روان‌پزشکان، کارشناسان بیمه و حتی رانندگان کارکشته بارها و بارها به این نکته اشاره کرده‌اند که وقتی عصبانی هستید هرگز پشت فرمان قرار...